Trainingsacteur op maat

Ilse als trainingsacteur Er zijn weinig mensen die ervaring hebben in het werken met een trainingsacteur,  daarom vertel ik hierbij iets meer over het vak. Een trainingsacteur (ook wel rollenspelacteur genoemd) is een acteur die zich heeft gespecialiseerd in het spelen van rollenspelen (ofwel simulaties) binnen communicatietrainingen.

Acteren binnen communicatietrainingen is een specialisme. De acteur gebruikt alle gangbare acteertechnieken en zet deze in om een educatief doel te bereiken. Veelal speelt een trainingsacteur vanuit improvisatie. Kenmerkend aan het werk van een trainingsacteur is dat hij reageert op het gedrag en de manier van communiceren van de cursist. De rol van de acteur staat dus niet vast. Zijn emoties, gedachten, handelingen en belevingen worden namelijk gevormd door het gedrag van de cursist.

Dit alles volgens de communicatieve principes 'actie-reactie', 'oorzaak-gevolg', 'zenden-ontvangen'. Naast het spelen van een personage, geeft de trainingsacteur ook feedback aan de cursist. Deze feedback wordt zowel tijdens het spel als ná een rollenspel (simulatie) gegeven.

Er zijn diverse speelvormen, ik maak vooral gebruik van de onderstaande vormen.

Naturel spel

Meestal is het spel van de trainingsacteur naturel van stijl. Dit wordt ook wel 'klein spelen' genoemd. Dat betekent dat de trainingsacteur zijn emoties en gemoedstoestanden niet groter maakt dan dat ze zijn. Hij speelt dan niet 'over the top'. Zijn gedachten, gevoelens, handelingen en belevingen worden heel natuurlijk en realistisch expressief gemaakt. Naturel spel zorgt ervoor dat het ervaringsmoment van de cursist zo reëel mogelijk is. Dit helpt om de leerervaring bij de cursist te vergroten.

Improvisatie

Improvisatie is een spelvorm waarbij de acteur met beperkte voorinformatie in een rollenspel stapt. Hij weet dan bijvoorbeeld zijn naam, zijn beroep en zijn globale manier van communiceren. Daarnaast krijgt hij enige informatie over de situatie, waar die plaats heeft en wanneer. Op grond hiervan speelt hij zijn personage en reageert hij op de manier van communiceren van de cursist. Hierbij weet hij van tevoren dus niet wat hij precies gaat zeggen of doen. Zijn gedachten, emoties, beleving en manier van handelen zijn dan ook volledig afhankelijk van het gedrag van de cursist. Doet de cursist het communicatief 'goed', dan krijgt de cursist zijn/haar gedrag 'beloond' door het gedrag van de trainingsacteur. Doet de cursist het communicatief minder florissant, dan krijgt de cursist dat ook terug. De trainingsacteur houdt hierbij altijd rekening met de gedoceerde theorie, het doel van de training en met het niveau van de cursist. Deze informatie krijgt de trainingsacteur vooraf door de trainer aangereikt.

Typematig spel

Met typematig spel wordt een stijl van spelen bedoeld, waarbij de acteur zijn gedachten, gevoelens, handelingen en belevingen wat groter maakt dan dat ze werkelijk zijn. Hierdoor komt zijn spel enigszins humoristisch en/of als 'niet echt' over. Deze stijl van spelen wordt door een trainingsacteur gebruikt om heftige onderwerpen toch 'bespeelbaar' te maken of om een 'luchtig' element in de training te brengen. Het niet naturel spelen zorgt namelijk voor een zekere afstand tot de heftige materie. Dit maakt het voor de cursist makkelijker om toch te oefenen met bepaald gedrag en om daar enigszins aan te wennen. Op die manier is het mogelijk om in de loop van de training het typematig spel te vervangen door naturel spel.